بقعه شیخ زاهد گیلانی

              

                                                                                     

 

بقعه شیخ زاهد گیلانی با تمام زیبایی معماری و مسیری پر از جاذبه طبیعت گردی، نشان دیگری از زیباییهای گردشگری گیلان است.

مسیر زیبایی که در نهایت به گنبد هشت ترک فیروزه‌ای این بقعه تاریخی ختم می‌شود، خود با جاذبه‌هایی شعف انگیز چون مزارع برنج ،جنگل و رودخانه احاطه شده است.

عطربرنج در مسیر راه به سمت شرق گیلان گردشگران را به‌استشمام عمیق‌تر وا می‌دارد، و چه بهتر اگر باران پودری شمال نیز به راه باشد و هر چند که در آفتاب طلایی آن مناظر دیدنی تر.

کلبه‌های چوبی با دیوارهای گلین و سقف‌های " کلش به سر" حکایت از مرز بندی مالکیت شالیزارها دارد.

در دو طرف جاده در سایه سار درختان صنوبر فروشندگان محلی در زیر سایه بانهای پارچه‌ای و آلاچیق‌های چوبی سوغات محلی گیلان چون کدوتنبل ، ماهی ، گوجه سبز ، بادام زمینی و ... را چیده و سیرهای تازه را برای فروش چلیپا کرده‌اند.

پس از این همه زیبایی در انتهای مسیری خاکی که در طرفی از آن خانه‌های مسکونی است و در طرفی دیگر سبزه زار، به روستای شیخانور لاهیجان می‌رسیم.

            

این بقعه در روستای " شیخانور " یا " شیخانه بر" در چهار کیلومتری شرق لاهیجان در دامنه کوه و در میان مزارع سبز چای واقع شده است .

مدفن " شیخ تاج‌الدین ابراهیم " ملقب به " شیخ زاهد گیلانی " از عرفا و دراویش بزرگ و از استادان " شیخ صفی‌الدین اردبیلی " است.

" شیخ زاهد" در سال ‪ ۷۱۱‬هجری قمری دار فانی را وداع گفت و بعدها به سال ‪ ۸۹۲‬هجری قمری " سلطان حیدر صفوی " به سبب خوابی که دیده بود، با معماران و نجارانی که از شهر شیروان با کشتی به گیلان منتقل شده بودند، این بنا را ساخت و جسد شیخ را به آن جا منتقل کرد.

بنای بقعه با دو اتاق مربع و مستطیل شکل در کنار هم قرار گرفته‌اند در کنار اتاقها، در سمت شمال، ایوان طویلی با هفت فیلپا در شرق حرم، ایوانی با شش فیلپا و در حاشیه و قسمت جنوبی همین اتاق نیز ایوان دیگری با شش فیلپا دیده می‌شود.

ازاره دیوارهای ایوان‌ها تا ارتفاع ‪۱۱۵‬سانتی متر با کاشی کاری هفت رنگ عصر قاجار تزیین شده است.

طاقچه‌هایی با طاق جناقی در قسمت‌های مختلف ایوان به چشم می‌خورد.

از زیباترین قسمت بنا باید به گنبد هرمی و هشت ترک اشاره کرد که شیب تند آن به دلیل عبور سریع آب باران تهیه شده و سطح حره را با کاشی کاری زرد و آبی، سفید و سیاه، با نقوش سنتی و گل دار پوشانده‌اند. اطراف گنبد و دیگر نقاط بنا را با سفال پوشش داده اند.

بقعه شیخ زاهد گیلانی ، متعلق به قرن نهم هجری بوده و دارای شماره ثبت ملی ‪ ۸۲۴‬سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور است.

مسیر راه و دیدنی‌های طبیعت گردی آن موید این مطلب است که گیلان تنها به ماسوله ، دیلمان و قلعه رودخان خلاصه نمی‌شود .

اكولوژي كيلكاي آنچوي (Clupeonella engrauliformis ) و بررسي تغييرات تركيب گونه اي صيد تجاري آن

مقدمه:
ماهيان كيلكا از گونه هاي باارزش و واجد اهميت شيلاتي در درياي خزر است و قسمت بزرگي از چرخه غذايي درياي خزر را در بر مي گيرند و بعنوان نان در سفره غذايي در ياي خزر تجلي ميكنند .
دسته هاي بزرگي از آنها بوسيله ماهيان خاوياري سگ آبي زالونها سوف و آزاد ماهيان خورده مي شود . در درياي خزر سه گونه ماهي كيلكا زيست ميكند كه از جنس CLUPEONELLA وابسته به خانواده شگ ماهيان CLUPEIDAE مي باشند:

1- كيلكاي معمولي Clupeonella delicatula
2- كيلكاي آنچوي C . engrauliformis
3- كيلكاي چشم درشت C.grimmi

ماهي شناسي:
كليد اصلي تشخيص ماهيان اين جنس وجود فلسهاي تغيير شكل يافته لب تيز در زير شكم از گلو تا مخرج و بلند بودن شعاع آخر باله مخرجي است.
كيلكاي آنچوي Clupeonella engrauliformis
بدن كيلكاي آنچوي نسبت به گونه هاي ديگر اين جنس كشيده تر و گردتر است . باله پشتي داراي سه شعاع باله سخت و 12 شعاع باله نرم مي باشد. باله مخرجي داراي سه شعاع باله سخت و 15 تا 16 شعاع باله نرم است.
خار شكمي رشد و نمو كمي داشته و تعداد آنها 28 عدد مي باشد . زائده هاي كمان برانشي 57 تا 63 عدد بوده و مهره ها ستون فقرات 44 تا 47 عدد است . عر ض بدن كوتاه و نسبتآ استونه اي اين ماهي از 19 درصد طول كلي آن تجاوز نمي كند. رنگ بدن در طرفين تيره است . سرعت رشد و نمو آن فوق العاده زياد است.
طول كلي آن ممكن است به 155 تا 165 ميليمتر هم برسد . ميانگين وزن 10 تا 18 گرم و حداكثر وزن اندازه گيري شده 26 گرم بوده است.
زيست شناسي:
كيلكاي آنچوي از ماهيان گرما دوست بوده كه در درجه حرارت آب 28 – 5/4 درجه سانتي گراد پراكنش دارد و بومي قسمت مياني و بوي?ه جنوب درياي خزر است و تقريبآ هيچ وقت به بخش شمالي درياي خزر مهاجرت نمي كند.

كيلكاي آنچوي Clupeonella engrauliformis

اين گونه در فواصل دور از ساحل زيست مي كند و بندرت به ساحل نزديك ميشود و در 2 تا 3 سالگي بالغ مي گردد.
كيلكاي آنچوي در آبهاي باز بدون نزديكي به ساحل تخمريزي مي كند و از خليج ها نواحي كم عمق جاييكه عمق آب كمتر از 10 متر و شوري آب كمتر از 8 در هزار باشد اجتناب مي كند و تنها در دسته هاي خيلي كوچك وارد مناطق كم عمق شمال در ياي خزر مي شود و بيشتر نواحي كم عمق و شور ناحيه جنوبي را ترجيح مي دهد. تراكم بيشتر آن بالاي منطقه مركزي و جنوب در ياي خزر جاييكه چرخشهاي عظيم بين عمق 40 متر و 300-200 متر ستون آب مي باشد.
كيلكاي آنچوي از درجه حرارت پايين تر از پنج درجه سانتي گراد پرهيز مي كند. بيشترين فعاليت آن در درجه حرارت 19- 8 درجه سانتي گراد است.
پهناور بودن وسعت منطقه زيستي كيلكاي آنچوي مي تواند براحتي جوابگوي تغذيه اش در دوره فعال مصرف غذايي باشد.
در فصل زمستان كيلكاي آنچوي در منطقه جنوب و مركز درياي خزر پراكنده است و در فروردين تا آخر خرداد گروههاي زيادي از جنوب در ياي خزر به سمت شمال مهاجرت ميكنند و دسته هاي كمتر در قسمت جنوب در ياي خزر باقي مي مانند .
كيلكاي آنچوي در فصول مختلف سال با بيش از 50 در صد تغذيه از راسته Copepoda بعنوان غذاي اصلي از آن تغذيه مي كند. از اين راسته جنس Eurytemora با نقش بيش از 50 در صد وزني در تغذيه كيلكاي آنچوي نسبت به ساير جنس هاي اين راسته در فصول مختلف سال بعنوان غذاي اصلي آن تلقي مي گردد.
تخمريزي كيلكاي آنچوي مدت زمان بيشتري نسبت به ساير گونه ها طول مي كشد و بيشترين شدت آن در فصل پاييز جاييكه درجه حرارت آب 24- 13 درجه سانتي گراد و شوري آن 13 – 8 در هزار مي باشد.

پراكنش كيلكاي آنچوي درياي خزر - كيلوگرم در 10 دقيقه فعاليت

در اين فصل نرها معمولآ از نظر تعداد نسبت به ماده ها بيشترند اما از نظر جثه ماده ها بزرگترند در اين زمان نر ها معمولآ در اعماق 20 – 10 متري مانده در صورتيكه ماده ها 25 – 20 متري بسر مي برند. ظاهرآ نر ها مدت طولاني تري در محل بسر مي برند در صورتيكه ماده ها بلافاصله پس از تخم ريزي محل را ترك مي كنند .
هم آوري تخم آن بطور ميانگين 39000 عدد است .در زمان تغذيه فعال جمعيت ماده ها بيشتر از نرها است. دوره رشد و نمو جنيني پس از بارور شدن تخم در دماي 5/17 در جه سانتي گراد در مدت زمان 30 تا 34 ساعت بطول مي انجامد و دوران زندگي لاروي و نوزادي آنها 8 – 6 ماه بطول مي انجامد.
كيلكاي آنچوي در طول تابستان معمولا به زير لايه گرم آب پناه مي برد و گاهي ممكن است در لايه ترموكلاين آب باقي بماند.
بر خلاف گونه كيلكاي معمولي اين ماهي در طول زمستان نيز به تغذيه خود ادامه مي دهد و در اعماق 75 – 40 متر و در دماي 9 – 5/8 در جه سانتي گراد و تا دماي 5/13 در جه سانتي گراد يافت مي شود. تكامل لارو كيلكاي آنچوي در فصل پاييز تا زمستان در درجه حرارت كم آب صورت مي گيرد كه احتمالآ اين شاخص عامل افزايش تعداد ستون مهرهاي آن (47 – 44 ) نسبت به كيلكاي معمولي (44 – 41 ) است .
تغيير شكل در دوره لاروي بسيار آهسته تر از كيلكاي معمولي است و وقتي كه طول آن به 41 ميلي متر رسيد فلس ها ظا هر مي شوند.
تخمريزي كيلكاي آنچوي در اعماق مختلف ستون آب بين 50 تا 200 متر اتفاق مي افتد در نتيجه قسمت اعظم تخم ها و لارو ها در معرض جريانها ي چرخشي درياي خزر در عمق ياد شده قرار مي گيرند.

جدول1 : آمار كل شناور هاي صيادي كيلكا از سال 1374 - 1384 (فروند) * از سال 1382 تعدادي از شناور ها تعديل شده اند

لارو پلا?يك در امتداد جريانهاي چرخشي حمل شده و باعث طولاني تر شدن مسير مهاجرت مي گردد بنابراين تراكم كيلكاي آنچوي در منطقه جريانهاي چرخشي جاييكه توليدات بيولو?يك فراوان است افزايش مي يابد.
مسن ترين كلاسه سني كه از اين جنس تا كنون گزارش گرديده در رده سني هفت سال بوده است.
كيلكاي آنچوي نقش عمدهاي در تآ مين غذاي انواع گونه هاي ماهيان گوشت خوار در در ياي خزر بازي ميكند.
تحقيقات يكساله بيومتريك و ارزيابي ذخاير كيلكا در آبهاي ايران كه در نوار ساحلي و عمق 40 الي 80 متري در سال 1370 صورت گرفت نشان داد كه 8/91 در صد ذخاير كيلكا از گونه آنچوي است كه 95/69در صد آن در گروه سني +2 و +3 قرار داشتند و همچنين وزن متوسط كيلكاي آنچوي 61/5 گرم و طول متوسط آن 5/87 ميليمتر و در صد ماده 85/57 و در صد نر 15/42 است.
مطالعه ديگري تحت عنوان بررسي پرو?ه ارزيابي ذخاير كيلكا ماهيان و مونيتورينگ مناطق صيد تجاري در سال 76 – 1375 كيلكاي آنچوي 87 درصد تركيب صيد را به خود اختصاص داد و جنس نر اين ماهي در صيد غالب 87/53 در صد از كل صيد را تشكيل داد.
قسمت عمده كيلكاي آنچوي در فصل پاييز تا اوايل زمستان تخمريزي كرده و در آبان ماه حداكثر فراواني در تخمريزي را دارند.بر اساس مطالعات فوق بيوماس كيلكاي آنچوي در ميانگين چهار فصل 212 هزار تن بر آورد گرديد كه از اين مقدار 6/62 هزار تن زير منطقه ساحلي (200 – 20 متر ) و 7/149 هزار تن در زير منطقه عميق ( بيشتر از 200 متر) وجود دارد .
تغييرات تركيب گونه اي:
شيلات ايران با در نظر گرفتن ارزيابي حاصله به توسعه ناوگان صيادي شناورهاي كيلكا گير در استانهاي شمالي برآمده بطوريكه از 94 فروند در سال 1376 به 199 فروند در سال 1381 توسعه يافت. با روند افزايش ناوگان صيادي ميزان كل صيددر سال 1376 از 60 هزار تن به ميزان 95 هزار تن افزايش حاصل شد.

جدول2: آمار صيد كيلكا از سال 1376 لغايت 1384(تن)

جدول1 : آمار كل شناور هاي صيادي كيلكا از سال 1374 - 1384
* از سال 1382 تعدادي از شناور ها تعديل شده اند(شكل بالا)
متآسفانه روند صيد ماهيان كيلكا در چند سال اخير با ورود و شكوفايي شانه دار Menmiopsis Leidys دستخوش تغييرات شده است . روندكلي آمار صيد گونه هاي ماهيان كيلكا بشرح جدول زير ميباشد:
جدول2: آمار صيد كيلكا از سال 1376 لغايت 1384(شكل مقابل)
بر اساس گزارشات آماري شيلات ايران روند تغييرات تركيب گونه اي كيلكاي آنچوي نيز با حضور شانه دار تغيير يافته و از 21 در تركيب صيد در سال 1383 به ميزان 31 در صد تر كيب جمعيت از كل صيد را در سال 1384 به خود اختصاص داده است .
هادي قرباني چافي فوق ليسانس شيلات كارشناس اداره صيد آبهاي شمال

منابع:
1- قرباني ه . 1375. بررسي ر?يم غذايي كيلكا در سواحل جنوبي درياي خزر . پايان نامه كارشناسي ارشد دانشكده علوم و فنون دريايي – واحد شمال تهران
2 – پور غلام ر .1377. پرو?ه ارزيابي ذخاير كيلكا ماهيان و مونيتورينگ مناطق صيد آنها در سال 76-1375. موسسه تحقيفات شيلات ايران
3- رضوي صياد ب. 1370. پراكنش و وفور كيلكاي در ياي خزر. موسسه تحقيفات شيلات ايران
4 – Prikhodko, B.I. 1981 . Ecological features of the caspian Kilka. KASPNIRKH Astrakhan.

حكومت ميدان مسابقه مردان ا‌ست

«الولايات مضامير الرجال»

حكومت ميدان مسابقه مردان ا‌ست

" نهج‌البلاغه -حكمت 441"

ياد ؛‌ نادر گلچين

« نادر گلچین »

نادر گلچین در سال 1315 در شهرستان رشت دیده به جهان گشود. از کودکی به موسیقی علاقمندی فراوان داشت و از 12 سالگی همکاری با رادیو رشت را آغاز کرد و خواننده محلی گیلان شد.

سال سوم دبیرستان به هنرپیشگی روی آورد و در تئاتر رشت در نمایشنامه های "بارگاه هارون الرشید"، "خواب های پینه دوز" شرکت کرد و آوازهایی را دربازیگری اجرا کرد.

سال 1339 به تهران آمد و مستقیما فعالیت های هنری خود را در اداره هنرهای زیبا و وزارت فرهنگ و هنر آغاز کرد.

اولین برنامه خود را با ارکستر محمود تاج بخش اجرا کرد و تا سال 1354 همکاری با ارکسترهای مختلف را در این مراکز هنری ادامه داد.

نادر گلچین در سال 1350 همکاری خود را با رادیو ایران آغاز کرد و در برنامه های مختلف رادیو، به خصوص برنامه گلها فعالیت چشمگیری داشت.

از کارهای او که بسیار مورد استقبال شنوندگانش واقع شد، اجرای آهنگ "آمد نوبهار" مهدی خالقی بود که به رهبری فرهاد فخرالدینی بازسازی و با گروه کر رادیو اجرا شد.

او همکاری خود را با رادیو تا سال 1362 ادامه داد.

نادر گلچین بر اساس قراردادهای فرهنگی ـ هنری بین ایران و دیگر کشورها، همراه با ارکستر فرامرز پایور، به الجزایر رفت و موسیقی سنتی ایران را به هنردوستان آن کشور معرفی نمود. از دیگر کارهای برجسته این هنرمند، کنسرتی بود که به نفع زلزله زدگان بوئین زهرا، همراه با ارکستر عماد رام برگزار کرد .

نادر گلچین در طول فعالیت های هنری خود، متجاوز از 300 آواز و آهنگ اجرا کرد و در کنار خوانندگی، مدیر مسئول یک شرکت تکثیر نوار مجاز موسیقی را بر عهده دارد .

منابع: نصیری فر، حبیب الله . مردان موسیقی سنتی و نوین ایران. کتابخانه سنائی،  1372 

ياد ؛‌ شاپور جفرودي

             

زنده ياد  « شاپور جفرودي» هنرمند، شاعر، ترانه سرا،آهنگساز، بازيگر تئاتر و خواننده سرشناس موسيقي محلي گيلان در سال 1307 در شهرستان رشت به دنيا آمد.

جفرودي فعاليت هنري خود را از سال 1330 در تئاتر گيلان آغاز و يكي از بنيان گزاران تئاتر گيلان بود  و افتتاح راديو رشت با صداي او همراه با اركستر ارتش آن زمان آغاز گرديد.

            

پس از مراجعت به تهران با همكاري راديو ايران و اركستر بزرگ راديو ايران به سرپرستي استاد مرتضي حنانه ، استاد حبيب اله بديعي ، استاد فخرالديني و استاد ياحقي و  استاد انوشيروان روحاني و ديگر اساتيد آن زمان  و همكاري با شاعراني چون بيژن ترقي، جنتي عطايي ، شهدي لنگرودي و تورج نگهبان  بيش از 90 ترانه به زبانهاي فارسي و محلي اجرا نموده و همراه با هنرمندان سرشناسي چون بانو شمس ،ناصر مسعودي ، استاد عليزاده و استاد فروزانفر و ديگر هنرمندان به فعاليت هنري پرداخته است.

زنده ياد جفرودي همزمان با فعاليت هنري در بانك رهني (مسكن) و وزارت فرهنگ (ارشاد فعلي) تهران مشغول به تدريس بود و در سال 1354 پس از بازنشستگي به مدت 2 سال با راديو تلويزيون مركز گيلان فعاليت مستمر داشت ،سپس به تهران عزيمت نمود و بمدت 26 سال در كنار همسر خود بدون هيچگونه فعاليت هنري در خلوت خود زندگي مي كرد. ثمره ازدواج آن مرحوم چهار فرزند مي باشد.

                   

اشعار و ترانه هاي اين هنرمند بدليل غناي فولكلوريك و ريتم اصيل گيلكي ضرب المثل و ورد زبان مردم گيلان شده است. از اشعار معروف اين هنرمند مي توان به ترانه هاي در زندي - قديمي رشتي - جان مريم - آخدا - ماهي - چيني ام - من گم تو بيشمار - عجب گيلان قشنگه - كاروان عشق و لالايي و.........  نام برد. 

                   

زنده ياد شاپور جفرودي سحرگاه چهارشنبه  13 خرداد 1383 در منزل خود در تهران دار فاني را وداع گفت. آرامگاه اين هنرمند در امامزاده طاهر كرج در جوار مقبره استاد بنان ، استاد حنانه، استاد شاملو، تجويدي ، دلكش ، آغاسي ، پوران ، امير ناصر افتتاح و ديگر هنرمندان مي باشد.

  «   روحش شاد - يادش گرامي باد »

منبع : وب سايت جفرودي

نگفتمت مرو آنجا که آشنات منم

نگفتمت مرو آنجا که آشنات منم

درین سراب فنا چشمه حیات منم

و گر به خشم روی صد هزار سال ز من

به عاقبت به من آیی که منتهات منم

نگفتمت که به نقش جهان مشو راضی

که نقش بند سراپرده ی رضات منم

نگفتمت که منم بحر وتویی یکی ماهی

مرو به خشک که دریای با صفات منم

نگفتمت که چو مرغان بسوی دام مرو

بیا که قوت پرواز و پر و پات منم

نگفتمت که ترا ره زنند و سرد کنند

که آتش و تپش و گرمی هوات منم

نگفتمت که صفتهای زشت در تو نهند

که گم کنی که سرچشمه صفات منم

نگفتمت که مگو کار بنده از چه جهت

نظام گیرد، که خلاق بی جهات منم

اگر چراغ دلی دانک راه خانه کجاست

و گر خدا صفتی دانک کدخدات منم

<مولانا>

شورش صیادان انزلی

 

 در تاریخ ایران همواره قراردادهای بسیاری به ضرر کشور منعقد شده، یکی از این قراردادها اجاره شیلات شمال کشور به استپان لیازانوف تبعه روسی بود که به موجب آن به صیادان اجحافات بسیاری صورت می گیرد طبق این امتیازنامه آنچه ماهی حلال صید می‌شد به مصرف داخلی اختصاص داشت. نوعی ماهی توسط صیادان صید می‌شد که گیلانیها آن را ” سوف“ و روسها آن را ”سوراک “ می‌نامیدند.

 

                               

این ماهی فلس‌دار بود ولی دو دندان بزرگ داشت از این رو گیلانیها آن را حرام می‌دانستند صیادان ناچار بودند ماهی سوف ”سوراک“ را با قیمت نازل هفت تومان در برابر هزار ماهی به شرکت لیانازوف تحویل دهند.

در جریده حبل المتین چاپ کلکته نمره بیست و شش مورخ دوشنبه 15 محرم 1316 هجری قمری و 6 جون 1989 میلادی آمده است:
"شیلاتی را که لیازانوف از دولت ایران اجاره دارد وصید ماهی می کند معلوم است، ولی (هستند) صیادهای فقیر که جداگانه از خود دام می گذارند و صید ماهی می کنند و به مصرف فروش میرسانند ؛ لکن یک جور ماهی است که او را سوف می گویند و آنکه لیازانوف به زور و جبر آن سوف را از آن صیادهای فقیر و بیچاره هر هزار قطعه را پانزده قران خریده پول میدهد و اگر کسی آن ماهی سوف را در یکجایی به قدر خوراک خود نمک کند و شور نماید و برای خود احتیاطا بخواهد نگاه داردو اجزای واتکه مذکور خبردار شوند فورا آن ماهی را ضبط کرده تماما مال خود می کنند احیانا شخصی اگر در میان چلیک ماهیهای دیگر پنج قطعه از آن سوف را بخواهد از انزلی به مازندران یا بادکوبه بفرستد وقتی که اجزا خبردار شوند با سرعت هر چه تمامتر بر می آیند اسبابی فراهم می آورند آن بیچاره باید کلی خسارت به باو وارد شود و حال آنکه لیازانوف هیچ حق ندارد زیرا که صیاد از دریا گرفته و باو فروخته است اگر از دستگاه صیادی خود لیازانوف بوده باشد بلی می تواند مانع شود ولی صیاد بالا دخلی به دستگاه او نداردبا وجود این می گوید من باید بخرم و به قیمت نازل و کسی هم نیست که رسیدگی کند..."

لیازانوف با پشتیبانی مامورین سیاسی روسیه روز بروز فشار خود را بر صیادان انزلی بیشتر می کرد تا اینکه صیادان انزلی در ۳۰ آبان ۱۲۸۵/ ۲۱ نوامبر ۱۹۰۶ / ۴ شوال ۱۳۲۴ برای اعتراض به امتیازنامهٔ لیانازوف در تلگرافخانه تحصن کردند.
 صیادان انزلی تلگرافی به آیت‌الله سیدمحمد طباطبایی اعلام کردند‌: ” اعیان انزلی به ما سخت گرفته‌اند که ماهی سوف را به لیانازوف بدهیم، اما تاکنون این کار را انجام نداده‌ایم.“ 
و گفتند هرچه ماهی صید کردیم بایستی مال خودمان باشد و منتظر اقدام مجلس هستیم. نمایندگان مجلس از دولت خواستند به شکایت صیادان انزلی رسیدگی کنند. پس از مدتی دولت پاسخ داد که ” قرارنامه لیانازوف از قرار هزاری پنج تومان بسته شده دو سال قبل به اقدامات اولیاء دولت علیه محض مراعات صیادان انزلی هزاری دو تومان علاوه بر پنج تومان شده فعلاً مخالفت با قرارنامه غیرممکن است.“ تعدادی از نمایندگان مجلس به پاسخ دولت اعتراض کردند. آیت‌الله سیدمحمد طباطبایی اعلام کرد : ” نمی‌شود ماهیگیران را اجبار به فروش ماهی کرد. “ دولت مدعی بود که اگر قرارداد را لغو کند ناگزیر است پنجاه هزار تومان غرامت بدهد.

سیدمحمد پاسخ داد : ” اشخاصی را می‌شناسد که حاضرند جای لیانازوف را بگیرند و آن پنجاه هزار تومان غرامت را تقبل کنند. “
در تاریخ 30 نوامبر میان صیادان انزلی و نمایندگان حکومت درگیری می شود که منجربه کشته شدن یک صیاد می شود .
در یک دسامبر 1906 وزیر اکرم (حاکم گیلان) برای آرام کردن مردم انزلی رفته مردم آنجا آشکارا به وی فحش میدهند.
15 دسامبر فرستادگان  بدون اینکه بتوانند آرامشی در میان صیادان بوجود آورند از انزلی باز می گردند.
31 دسامبر اهالی انزلی و رشت در باب امتیاز لیزانوف در باب صید ماهی و خرید ماهی سوف به اعتراض برخاسته تصمیم به تحریم کالاهای روسی میگیرند

با تمام این اقدامات و اقداماتی که در سالهای بعد توسط مردم صورت می گیرد، صیادان انزلی موفق نشدند تأثیری بر امتیاز لیانازوف بگذارند. این امتیاز تا سالها بعد در انحصار خانواده لیانازوف باقی ماند و دولت تزاری روسیه نیز با تمام قوا از آن حمایت می‌کند، زیرا با این امتیاز تقریباً انحصار خاویار دنیا در اختیار لیانازوف بود.
بعد از سرنگونی تزار، حکومت شوروی به جانشینی مارتین لیانازوف نواده استپان لیانازوف مدعی امتیاز شیلات بحر خزر می شود.
 این امتیاز که از خرداد ۱۲۵۵ ش/ ژوئن ۱۸۷۶م/ جمادی‌الاول ۱۲۹۳ق منعقد شد تا ۱۱ بهمن ۱۳۳۱ش/ ۳۱ ژانویه ۱۹۵۳م / ۲۶ جمادی‌الاول ۱۳۷۳ق به اشکال مختلف دامنگیر ایران بود.

----------
منابع:
موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران ـ آزیتا لقایی
تاریخ جامع بندر انزلی ـ عزیز طویلی

منبع : گيلان نيوز  

یادی از پیشقراولان شهادت :شهید شیرودی؛ شجاع ترین خلبان جهان و ستاره درخشان جنگ کردستان

هشتم اردیبهشت ماه، سالروز شهادت امیر سرتیپ خلبان علی اکبر قربان شیرودی است. خلبان تیز پرواز آسمان ایران که ساعتی از جنگ فاصله نگرفت و چنان جنگید که شهید دکتر چمران او را «ستاره درخشان جنگ کردستان» نامید و شهید تیمسار فلاحی او را «ناجی غرب و فاتح گردنه ها» خواند. او اولین خلبان ارتش است که در نماز جماعت به امامت رهبر معظم انقلاب اسلامی اقتدا کرده است.

شهید خلبان علی اکبر قربان شیرودی در دیماه 1334 در روستای بالا شیرود از توابع شهرستان تنکابن در خانواده ای کشاورز و متدین دیده به جهان گشود. وی پس از گذراندن سال سوم متوسطه در زادگاه خویش، برای ادامه تحصیل راهی تهران شد و همراه با کار به تحصیل خود ادامه داد. شهید شیرودی با اتمام تحصیلات متوسطه در سال 1351 وارد ارتش شد و دوره مقدماتی خلبانی را در تهران به پایان رساند. سپس دوره هلی کوپتری کبرا را در پادگان اصفهان گذراند و با درجه ستوانیاری فارغ التحصیل شد.

                   شهید شیرودی در کنار شهید احمد کشوری

وی پس از سه سال خدمت در ارتش به کرمانشاه رفت و با شهید خلبان احمد کشوری آشنا شد. شهید شیرودی از ارتشیانی بود که با اوج گیری جریانات انقلاب اسلامی به صفوف راهپیمایان پیوست و به دستور حضرت امام(ره) مبنی بر فرار سربازان از پادگان ها، او نیزخارج شد. پس از خروج از پادگان درصدد تشکیل گروهی چریکی بر آمد و با تعدادی از دوستانش در کرمانشاه در این زمینه اقدام کرد تا اینکه امام خمینی(ره) به میهن بازگشتند و انقلاب به پیروزی رسید.

شهید شیرودی که در جریانات پیروزی انقلاب با پیشمرگان کرد مسلمان همکاری کرده بود، با تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به سپاه غرب کشور پیوست. وی که با شروع جنگ تحمیلی در 31 شهریور1359 به منطقه کرمانشاه رهسپار شده بود در جریان یکی از مأموریت های خود با سرپیچی از فرمان بنی صدر مبنی بر تخلیه پادگان و انهدام انبار مهمات منطقه، به همراه دو خلبان همفکر خود و با دو هلیکوپتری که در اختیار داشتند، در طول 12 ساعت پرواز بی نهایت حساس و خطرناک که وی به عنوان تنها موشک اندازپیشاپیش دو خلبان دیگربه قلب دشمن یورش برد، توانست مهمات دشمن رادرهم کوبیده وخسارات سنگینی بر دشمن وارد آورد.

شجاعت و ابتکار عمل این شهید نه تنها در سراسر کشور، بلکه در تمام خبرگزاری های مهم جهان منعکس شد. بنی صدر برای حفظ ظاهر دو هفته بعد به او ارتقاء درجه داد، اما وی درجه تشویقی را نپذیرفت وتنها خواسته اش را دیدار با حضرت امام و بیان کارشکنی های بنی صدر وبی تفاوتی برخی ازفرماندهان اعلام کرد. درهمان ایام به دستورفرماندهی هوانیروز چند درجه تشویقی گرفت و از ستوانیار سوم خلبان به درجه سروانی ارتقاء یافت، اما طی نامه ای به فرمانده هوانیروز کرمانشاه در 9 مهر 1359 چنین نوشت:" اینجانب خلبان پایگاه هوانیروز کرمانشاه می باشم وتا کنون برای احیای اسلام و حفظ مملکت اسلامی در کلیه جنگ ها شرکت نموده ام، منظوری جز پیروزی اسلام نداشته ام و به دستور رهبرعزیزم به جنگ رفته ام. لذا تقاضا دارم درجه تشویقی که به اینجانب داده اند، پس گرفته و مرا به درجه ستوانیار سومی که بوده ام، برگردانید".

    

با اوج گیری جنگ کردستان شهید شیرودی و چند نفر دیگر از خلبانان وارد جنگ شدند. وی در عملیاتهای پروازی خود تلفات سنگینی را به نیروها و تجهیزات دشمن در نقاط استراتژیکی غرب کشور وارد کرد. در 13 دی ماه 1359 وقتی خیانت های آشکار بنی صدر را دید به افشاگری پرداخت و از شنوندگان سخنانش خواست با ایمان و اسلحه و چنگ و دندان از میهن اسلامی دفاع کنند. در همین ایام شهید علی اکبر شیرودی را به خاطر باز پس گیری ارتفاعات بازی دراز بازداشت تنبیهی کردند و در واکنش به این مساله روحانیون متعهد و اعضای سپاه کرمانشاه مراتب ناراحتی خود را در اسرع وقت به اطلاع اعضای شورای عالی دفاع از جمله آیت الله خامنه ای و حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی رساندند و حکم بازداشت وی منتفی شد.

شهید شیرودی بالاترین ساعت پرواز در جنگ را در جهان داشت و با بیش از 40 بار سانحه و بیش از 300 مورد اصابت گلوله به هلی کوپترش، باز سرسختانه می جنگید. شهید شیرودی پس از چند هزار مأموریت هوایی و انجام بالاترین پروازهای جنگی در دنیا و نجات یافتن از 360 خطر مرگ سرانجام در آخرین عملیات پروازی خود (8 اردیبهشت 1360) در منطقه بازی دراز، هنگامی که عراق لشکری زرهی با 250 تانک و با پشتیبانی توپخانه و خمپاره انداز و چند فروند جنگنده روسی و فرانسوی، برای بازپس گیری ارتفاعات «بازی دراز» به سوی سر پل ذهاب گسیل داشته بود، به مقابله با آنان پرداخت و پس از انهدام چندین تانک از پشت سر مورد اصابت گلوله تانک قرار گرفت و به شهادت رسید.

خلبان یاراحمد آرش که به همراه شهید شیرودی در این عملیات پروازی شرکت داشت، درمورد چگونگی شهادت این خلبان دلاور چنین می گوید: " بارها او را در صحنه جنگ دیده بودم که خود را با هلیکوپتر به قلب دشمن زده و حتی هنگام پرواز مسلسل به دست می گرفت. درآخرین نبرد هم جانانه جنگید و بعد از آنکه چهارمین تانک دشمن را زدیم، ناگهان گلوله یکی از تانک های عراقی به هلیکوپتر اصابت کرد و در همان حال شیرودی که مجروح شده بود با مسلسل به همان تانک شلیلک کرده و آن را منهدم نمود و خود نیز به شهادت رسید."

پیکر مطهر شهید شیرودی پس از تشیع باشکوه در روستای شیرود تنکابن به خاک سپرده شد. پس از شهادت خلبان علی اکبر شیرودی، شخصیت های مملکتی نسبت به شخصیت والا و سلوک اخلاقی وی اظهارات مختلفی نموده اند از جمله حضرت آیت الله خامنه ای او را مکتبی، مومن و جنگنده در راه خدا توصیف می کنند. آیت ا...هاشمی رفسنجانی در مورد وی می گوید: " من در قیافه شیرودی مالک اشتر را دیدم."

صاحب نظران جنگ های هوایی او را "نامدارترین خلبان جهان" نامیده اند؛ چنان که شهید تیمسار فلاحی، رئیس ستاد مشترک ارتش وی را ناجی غرب و فاتح گردنه ها و ارتفاعات آریا، بازی دراز، میمک، دشت ذهاب و پادگان ابوذر توصیف کرده و می گوید:" او غیر ممکن ها را ممکن ساخت. کسی بود که وقتی خبر شهادتش را به امام دادم، امام در مورد وی فرمود:" او آمرزیده است".

*** روحش شاد یادش گرامی ***                    منبع : مهر