پل خشتى لنگرود؛ پيوند دهندهى محلههاى قديمى شهر لنگرود پل خشتى لنگرود روى رودخانهى اين شهر بنا شده و ارتباط محلههاى قديمى لنگرود را به يكديگر برقرار ميكرده است.
اين پل، معبر ارتباط قديمى شرق و غرب شهر بوده است و محلههاي " راه پشته " و « انزلى محله» را به « فشکالي محله» متصل ميکند. رودخانهي لنگرود در گذشته بهعنوان مسيري قايق رو به وسيلهي قايقهاي بادبانى کوچک و لوتکاها استفاده ميشده است. شهر لنگرود در گذشته از قطبهاى تجارى استان گيلان بوده است.
بعضي افراد ساخت اين پل را به دوره ى ايلخانى نسبت ميدهند. البته در تاريخ و در ذکر وقايع سال ٩١٢ هجري قمري به وجود پلي چوبي روي رودخانه لنگرود اشاره شده است که با نظر فوق منافات دارد. امروزه، گرچه پلهاي بزرگ و کوچک ديگري دو سوي رودخانه را بههم پيوند ميدهند؛ اما از اهميت پل خشتي که در مرکزي ترين نقطهي شهر قرار دارد، کاسته نميشود.
در شمال غربي پل و به فاصلهي نزديکي از آن، رودي کوچک به رودخانهي لنگرود ميپيوندد كه پلي کوچک دارد. سياحهايي مانند هنوى، مکنزي، ابت، بوهلر و رابينو از اين پل در خاطرههاي خود ياد کردهاند. عرض رودخانهي لنگرود تقريبا ٣٠ متر است.
پل خشتي لنگرود از يک قسمت مسطح مياني به طول ١/١٥ متر و دو سطح جانبي شيبدار تشکيل شده که هريک حدودا ١٠ متر طول دارند و قسمت عابرروي پل با سنگ فرش شده است. عرض قسمت عابررو حدودا ٥/٣ متر است و در دو طرف، جانپناههايي به قطر ٤٥ سانتيمتر و ارتفاع ٣٥ سانتيمتر قرار دارند.
پل لنگرود از دو دهانهي بزرگ با تاق جناقي کند برخوردار است که هر يک حدود ١١ متر عرض دارند. ارتفاع کلي پل از سطح آب تا بالاي جانپناه تقريبا ١١ متر و پايهي مياني پل چهار متر قطر دارد. در دو طرف پل، سيلبرگردانهايي براي استحکام پايهي پل وجود دارند. روي پايهي پل و بالاتر از موجشکنها يک دهانهي کوچک با تاق جناقي با عرض ١٢٠ سانتيمتر و ارتفاع ١٠/٢ متر تعبيه شده است که در هنگام افزايش آب، فشار وارده بر پل را ميکاهد و جريان آب را آسانتر ميکند.
کمي بالاتر از دهانهي کوچک، يک تاقنماي بزرگ و دو تاقنماي کوچک تزييني وجود دارند که در تاقنماي بزرگ يک تاقنماي تزييني ديگر اضافه کردهاند؛ احتمالا از اين تاقها براي گذاشتن فانوس و يا چراغ استفاده ميشدند تا عبور قايقها را در شب تسهيل كنند.
در فاصلهي بين دو قوس دهانهاي بزرگ پل و کمي پايينتر از جانپناه بر پيشاني پل دو فرورفتگي طولي به عرض ٤٥ سانتيمتر و طول حدود چهار متر ديده ميشوند که شايد جاي نصب کتيبهاي بودهاند. در کنارهي قوسها يک نوار آجرکاري جلو آمده و تزييني به عرض ١٢ سانتيمتر بهچشم ميخورد.
خشتى پل لنگرود احتمالا در دورهي قاجار مرمت شده است. همچنين در سالهاي اخير نيز سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى گيلان عمليات مرمت براي احياي اين پل خشتي را اجرا كرده است.
امروزه، پل تاريخى لنگرود در قلب شهر و در نزديکي بازار معروف آن و ميدان انقلاب پابرجاست. اين پل در فهرست آثار ملي نيز ثبت شده است.
منبع: خبرگزارى دانشجويان ايران 